PCN i UFI – kiedy i jak zgłaszać mieszaniny chemiczne
Jeśli wprowadzasz na rynek mieszaniny chemiczne stwarzające zagrożenie, musisz je zgłosić do systemu PCN (Poison Centre Notification). Wymóg ten wynika z unijnego rozporządzenia CLP (art. 45 i załącznik VIII), a w Polsce obowiązuje również na podstawie Art. 9 Ustawy z dnia 28 maja 2020 r. o zmianie ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 1337).
Głównym celem zgłoszenia jest zapewnienie służbom ratunkowym szybkiego dostępu do informacji o składzie produktu w razie wypadku lub zatrucia. Dzięki temu możliwe jest udzielenie natychmiastowej i skutecznej pomocy.
Każda zgłoszona mieszanina musi być powiązana z tzw. kodem UFI (Unique Formula Identifier) – to unikalny 16-znakowy kod, który jednoznacznie identyfikuje produkt i jego skład.
Kogo dotyczy obowiązek zgłoszenia PCN?
W całej Unii Europejskiej obowiązek zgłoszenia do systemu PCN spoczywa na:
- importerach
- producentach
- dalszych użytkownikach
- czasem na dystrybutorach
pod warunkiem, że wprowadzają na rynek mieszaniny chemiczne stwarzające zagrożenie dla zdrowia (np. żrące) lub ze względu na właściwości fizyczne (np. łatwopalne).
Nie musisz zgłaszać:
- mieszanin, które nie są klasyfikowane jako stwarzające zagrożenie
- mieszanin, które są klasyfikowane wyłącznie jako stwarzające zagrożenie dla środowiska
Mimo to takie produkty można zgłosić dobrowolnie – często wymagają tego odbiorcy lub klienci biznesowi. Dodatkowo, w niektórych krajach UE dobrowolne zgłoszenie bywa konieczne, jeśli chcesz skorzystać z numeru alarmowego, który to jest obowiązkowy w każdej karcie charakterystyki.
Kod UFI i etykieta produktu
UFI (Unique Formula Identifier) to unikalny 16-znakowy kod alfanumeryczny poprzedzony skrótem „UFI:”. Kod ten jednoznacznie łączy zgłoszony skład mieszaniny z konkretnym produktem – dzięki temu służby ratunkowe mogą w razie potrzeby szybko uzyskać dostęp do informacji o składzie, a producent zachowuje poufność receptury.
UFI generuje się bezpłatnie za pomocą specjalnego narzędzia dostępnego na stronie Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA).
Kod UFI należy umieścić:
- na etykiecie – w sposób trwały, czytelny i dobrze widoczny
- na opakowaniu wewnętrznym lub – gdy nie jest to możliwe – zewnętrznym
- w karcie charakterystyki (SDS) – w przypadku mieszanin niepakowanych i/lub w określonych przypadkach w kopii elementów etykiety
Pamiętaj, że UFI jest przypisany do konkretnego składu i klasyfikacji mieszaniny. Jeśli zmieniasz skład lub klasyfikację, konieczne może być wygenerowanie nowego kodu UFI oraz aktualizacja zgłoszenia PCN.
Zgłaszanie PCN – jak i kiedy
Zgłoszenia PCN dokonuje się elektronicznie przez ECHA Submission Portal w formacie XML. Pamiętaj, żeby zgłoszenia dokonać z wyprzedzeniem. Uwzględnij czas potrzebny m.in. na odpowiednie zaprojektowanie etykiet z numerem UFI czy przygotowanie dokumentacji. Zgłoszenie składa się w języku kraju, w którym produkt będzie na rynku (w niektórych krajach dopuszczalne jest zgłoszenie w języku angielskim, natomiast w Finlandii obowiązkowe jest zgłoszenie w języku fińskim i języku szwedzkim).
W zgłoszeniu przekazuje się następujące informacje:
- identyfikację mieszaniny – pełna nazwa handlowa, warianty, znak towarowy, kod UFI, a w razie potrzeby wskazanie, czy jest to receptura standardowa lub paliwo zgodnie z załącznikiem VIII CLP
- dane zgłaszającego – nazwa firmy, pełny adres, telefon, e-mail oraz kontakt awaryjny dostępny 24/7 (osoba lub telefon do natychmiastowej pomocy medycznej)
- klasyfikacja i oznakowanie mieszaniny
- dodatkowe informacje o mieszaninie – opis fizykochemiczny (barwa, stan skupienia, pH), rodzaj i wielkość opakowania, kategoria produktu EuPCS
- skład mieszaniny – lista składników wraz z ich stężeniem
W niektórych przypadkach możliwe są uproszczone formy zgłoszeń PCN:
- zgłoszenie grupowe
Można je zastosować w przypadku serii bardzo podobnych mieszanin, które różnią się wyłącznie barwnikiem lub kompozycją zapachową.
- ograniczone zgłoszenie (limited submission)
Dotyczy mieszanin przemysłowych i pozwala na przekazanie ograniczonego zakresu danych, pod warunkiem, że zgłaszający zadeklaruje możliwość udostępnienia pełnego składu służbom ratunkowym na ich żądanie.
Aktualizacje zgłoszeń
Pamiętaj, że każda istotna zmiana w zgłoszonym produkcie wymaga zaktualizowania notyfikacji przed ponownym wprowadzeniem zmodyfikowanej mieszaniny do obrotu. Takie zmiany to, np. zmiana nazwy handlowej, przypisanego UFI, klasyfikacji, nowych danych toksykologicznych lub zmiana składu przekraczająca wcześniej zadeklarowane zakresy.
Podsumowanie
Zgłoszenie PCN to obecnie jeden z kluczowych obowiązków przy wprowadzaniu niebezpiecznych mieszanin chemicznych na rynek.
Aby spełnić wymagania rozporządzenia CLP – w tym obowiązek umieszczenia kodu UFI na etykiecie – i uniknąć opóźnień, błędów czy kar, wiele firm decyduje się na współpracę z doświadczonymi konsultantami.
Prawidłowo przygotowane zgłoszenie PCN oraz poprawnie nadany kod UFI to nie tylko formalność – to ważne elementy dokumentacji, które zapewniają zgodność z przepisami, bezpieczeństwo użytkowników i sprawne funkcjonowanie łańcucha dostaw.
Jeśli potrzebujesz pomocy
Skontaktuj się
